Dilciler.com Dünya'nın Bütün Dilleri ve Renkleri
Nisan 20, 2014, 11:32:26 ÖS *
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
Aktivasyon mailiniz gelmediyse buraya tıklayın.

Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
 
  Ana Sayfa Yardım Ara Giriş Yap Kayıt  
Ayrıntılı Konu Bilgileri
Konu : فارسى بياموزيم Farsça Öğrenelim Cevap Sayısı : 71 cevap var
Okunma Sayısı : 96055 defa

Sayfa: 1 ... 3 4 [5]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: فارسى بياموزيم Farsça Öğrenelim  (Okunma Sayısı 96055 defa)
nizamülmülk
muhammet
Altın Üye
*****

Karma: 83
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 1101


https://twitter.com/#!/Bilgebakan


WWW
« Yanıtla #60 : Mart 27, 2012, 08:38:59 ÖS »

Yüreğinize sağlık..kitaptan okudum bu kadar anlamadım..Hatta azgeçmiştim öğrenmekten..Şimdi sizin yüzünüzden tekrar başlamaya karar verdim.  Kahkaha
Logged

Yeni Ufuklar, Yeni Umutlar, Yeni nesiller..
Vizyoner, Proaktif, Bilgili, Çok Dil Bilen, Hoşgörülü ve Vatansever Nesiller!

 Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap!/Bilgebakan
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #61 : Temmuz 14, 2013, 04:27:55 ÖS »

---- AÇIKLAMA-----

Sevgili arkadaşlar biliyorum çok uzun bir zaman geçti son dersin ardından.
Ara açıldı ve uzak kaldım Farsça'dan ve derslerden. Kusuruma bakmayın.
Hep bir meşgale girdi araya ama aklımın bir köşesindeydi Farsça ve buradaki dersler yarım kalamazdı.
Sözüm vardı ve siz değerli okurlar… vefa bekleyen.
Bugün inşallah 52 derste tamamlanacak olan derslere tekrar başlıyorum.
Umarım okuyucular arasından bu uzun aradan sonra da olsa خوش آمديد  diyecek bulunur Göz kırpan
-------------------

درس چهل و هفتم (Ders-i Çihil u Heftom)

Kırk yedinci Ders

***Dil Bilgisi***

*  Kelime Oluşumu-IV

Birleşik Sıfatlar:

Birleşik sıfatlar çeşitli şekillerde oluşturulabilir.

1- İki farklı ismi yanyana koyarak...

سنگ + دل   = سنگدل   (taş + kalp) (sengdil) taş kalpli - gaddar gibi


2 – Bir sıfat ve isimden oluşur.


 خوش + اخلاق  = خوش اخلاق (iyi+ ahlak) (hoşahlâk) güzel ahlaklı

بزرگ + منش = بزرگمنش   (büyük+ düşünce) (bozorgmeniş) yüksek ruhlu, yüce gönüllü, asil tabiatlı


3- İsim + Fiilin geniş zaman kökü ile...

  سر + افراز (افراشتن ) = سر افراز (baş+ yükseltmek, yüceltmek) (serefrâz) yüce, onurlu (başıdik)

 کام + یاب (یافتن) =  کامیاب         (arzu+ bulmak) (kâmyâb) arzuladığını bulan, başarılı

4- Bir isim ve geçmiş zaman ortacı (sıfat fiili) ile...

جهان + ديده (ديدن)= جهانديده (cehândide) güngörmüş, tecrübeli


5) Bir sıfat ve bir geniş zaman kökü ile ...


تيز + رو (رفتن)= تيزرو (tîzrû) hızlı giden

6) Bir isim ve bir edat ile…

با صفا   ((با  edatı ile  ‘hoş’ (با =ile)
بي صفا   ((بي  edatı ile  ‘hoş olmayan/nahoş’ (بى =sız/siz)

با فهم   ((با  edatı ile  ‘zeki/akıllı’ (با =ile)
بي فهم   ((بي  edatı ile  ‘salak/akılsız’ (بى =sız/siz)
بي كس   ((بي  edatı ile  ‘kimsesiz, yalnız’
زبردست     ((زبر  edatı ile  ‘usta/becerikli’ (زبر   =…üstü)
برقرار    (بر) edatı ile  ‘yerleşmiş, sabit, karar kılmış, kurulu’ (بر =de, da/üzerinde)
خانه بدوش ((به  edatı ile  ‘göçebe (evi döşünde Gülümseme, evini sırtında taşıyan) ’ (به =de, da)

7) İki isim  (ا) ile birleştirilir

برابر    göğüs göğüse, denk (بر =göğüs)

*Birleşik Sıfatlar da (تر) (ترين) (terîn ve ter)son ekleriyle veya (بیشتر - bişter) kelimesiyle derecelendirilebilir.

(باصفاتر/بيشتر باصفا) = daha tatlı, daha hoş gibi
(باصفاترين) = en tatlı/hoş

Ancak (بى) edatı alanların derecelendirilmesi mantıkî olarak yapılamaz.

*(هم) birleşik isimlerde de birleşik sıfatlarda da kullanılır.
(همشهری) = isim – hemşehri hemşeri (Türkçe'de ikinci h, ağır geliyor nedense; bkz hastane Gülümseme
(هماهنگ) = sıfat – (hemâheng) – uyum-ahenk içinde
(همعقیده) = sıfat – (hemakide) – aynı düşüncede/hemfikir

 *(نا) olumsuz ön ek, birleşik sıfat ve isim türetmede kullanılabilir.

(نادان)    nâdan - bilgisiz, cahil (دانستن – danisten/ bilmek fiilinin geniş zaman kökünden)
(نادانى)  nâdanî - bilgisizlik
(حق ناشناس) hak nâ-şinâs -nankör, hakşinas (minnettar) olmayan (شناختن-tanımak/bilmek fiilinin geniş zaman kökünden)
(تغییرناپزیر )  tağayyur nâ-pezir - değişim kabul etmeyen, değiştirilemeyen (پزیرفتن – peziroften -kabul etmek fiilinin geniş zaman kökü)
(نامرد) nâmerd - adam olmayan, namert, alçak

*Azlık bildiren (كم) kem - ön ekiyle de birleşik sıfat oluşturulabilir.
(كم زور) kemzûr yani zayıf (gücü az) gibi

*Aynı zamanda emir+yasaklama kipleriyle de birleşik kelime elde edilebilir. (Bu sıfat konusuna gitmedi ama birleşik isim konusuna ek olsun : )

   كشمكش     =  مكش    + كش     keşmekeş (çatışma, mücadele)
  Bu kelimede (كشيدن-keşiden-çekmek)  fiilinin emir ve yasaklaması (keş -çek--mekeş -çekme) kullanılmıştır.

*(غير) ğayr - kelimesi de birleşik kelimelerin ilk kelimesi olarak gelir ve olumsuz anlam verir.

(غير رسمى) gayri resmi
(غير قابل تحمل) gayri gabil-i tehammul (tahammül edilemez)
(قابل) gabil –ebilir anlamını vermektedir ve (غير) da bunu tersine çevirmektedir.

*(خود) hod kelimesi de birleşik kelimelerde kullanılır. (Türkçe’deki kendini bilmez gibi, İngilizcedeki self-defence gibi self- ile başlayan kelimeleri hatırlayalım)

(خودداري) hod-dârî – kendine sahip olan, kendini/davranışlarını kontrol edebilen (داشتن- daşten – sahip olmak fiilinin geniş zaman kökü ile birleşmiş.)
(خودپسند) hod-pesend – kendini beğenen, kibirli – (پسندیدن pesendiden - beğenmek - fiilinin geniş zaman kökü ile…)
(از خود گذشتگی) ez hod gozeştegi – kendinden/kendi canından geçmek/fedakarlık yapmak ( گذشتن - gozeşten fiili geçmek anlamındadır.)

*Anlamlı+anlamsız iki kelimeden oluşan tekrarlar da vardır.
(بچه مچه) beççe meççe – çoluk çocuk
 (پول مول) pûl mûl – para mara
(تار و مار) tar u mar – darmadağın, karman çorman desek mi buna da : )

*Son olarak, birleşik isim ve sıfatlarda vurgu,  son hecededir.


Not-1:  گوهرهای گزیده ( Govherhâ-yı Gozîde ) Seçkin İnciler de bu dersimizde Firdevsî’yi konuk ediyoruz. (TV programı gibi mi oldu? : ) Fazla açıklama yok; eke bakın lütfen : )

Not-2: واژگان پنهان ( Vâjegân-ı Pinhân ) Saklı Sözcükler bölümünü fazladan zaman ve emek alacağı ve de buraya kadarki dersleri takip edebilecek seviyede Farsça’ya hakim bir okuyucunun zaten tercümeden bilinmeyen kelimeyi kolayca tespit edeceği düşüncesiyle artık hazırlamayacağım.

Not-3: Dersleri hazırlarken yine büyük ölçüde Lambton'un Persian Grammar adlı kitabı ve Prof. Dr. Mehmet Kanar Hoca'nın Farsça Dilbilgisi kitapçığından faydalanacağımı tekrar belirtmeliyim.

**********************خدا حافظ(Hoda Hafız)**************************
« Son Düzenleme: Temmuz 14, 2013, 04:31:34 ÖS Gönderen: anemone » Logged
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #62 : Ağustos 04, 2013, 12:54:40 ÖS »

درس چهل و هشتم (Ders-i Çihil u Heştom)

Kırk sekizinci Ders

***Dil Bilgisi***

*  Günlük Dil


Yazı dilinde kelimeler, kurala binaen en doğru şekliyle yer alırlarken günlük dilde yuvarlama dediğimiz bazı sesler es geçilir ya da üzerine fazla basılmadan söylenir ve böylece kelimeler asıllarından farklı bir hal alırlar.
Aşağıda Farsça'daki günlük dildeki farklılaşmayı Mehmet Kanar Hocamızın gramerinden bazı ufak değişikliklerle aktaracağım.

a)   İsmin –i halini gösteren را eki günlük konuşmada () رو ve (û) و şekline
dönüşür.

Bu ek, من şahıs zamiriyle birleşince (merâ) (beni) مرا yerine “menu” منو şeklini alır.

b)   Fiil çekimlerinin ikinci çoğul şahıslarında, geniş ve geçmiş zaman gövdelerinin sonuna “îd” يد eki getirilir. Bu ek, günlük konuşmada “în” ين şekline dönüşür.

Fakat bu kullanım şekli yanında klasik kullanım şekli de yaygındır.

c)   Ârî  آری  (evet)  kelimesi “âre” آره şeklinde de söylenir.

d)    Fiillerin sonunda bulunan “ed” د eki yerini “e” sesine bırakır.
    Örneğin: dâred دارد yerine dâre داره
e)   Bazen bir ismin veya fiilin bir veya birkaç harfi birden atılır ve telaffuz tamamen
değişir.   Örneğin:    begûyîd بگوييد yerine begîd بگيد  (söyleyelim)
                                mîgûyem می گويم yerine migem ميگم (söylüyoruz)
Klasik çekim ile halkın kullanımı şöyledir:

mîgûyem می گويم  yerine migem ميگم
mîgûyî می گويی  yerine migî ميگی
mîgûyed می گويد yerine mige ميگه
mîgûyîm می گوييم  yerine migîm ميگيم
mîgûyîd می گوييد   yerine migîn ميگين  (Az önce okuduğunuz b maddesini hatırlayınız.)
mîgûyend می گويند yerine migen ميگن

f)   Bir edat ile bir zamir klasik Farsça’da normal şartlarda birleşmediği halde, günlük
konuşma Farsçasında birlikte kullanılabilir. Örneğin:
be-to mîgûyem بتو می گويم (Sana diyorum.) yerine behe-t migem بهت ميگم

g)   Bir tamlamada birinci kelimenin sonu “e” şeklinde okunan ه () harfi ile bitiyorsa, tamlama bu harfin üzerine izafet hemzesinin konulmasıyla belirtilir. Ancak bugün, bu harften sonra izafet hemzesi yerine, izafeti belirten “ya” ی harfi konulmaktadır.
Dîde-i men (benim gözüm) ديدهء من yerine ديده ی من gibi.

h)   Cümlelerin sonunda bulunan “est” (dir) است kelimesi, günlük konuşmada “es” اس
veya “e” ه şekline dönüşür.

ı)  Bazen ortada bulunup “a” sesini veren elifler “vav” و harfine dönüşerek “u, o” sesini
alır. Örneğin:   Cân جان yerine cûn جون    ,  Îşan ايشان yerine îşun ايشون
i)   Fiilin sonu “ved” ود şeklinde bitiyorsa, bu ses “e” halinde kalır; dal harfi (د) telaffuz edilmez.  Beşeved بشود  yerine beşe بشه  gibi.

j)   Aynı şekilde fiilin sonu “end” ند ekiyle bitiyorsa, bu ek “en” ن olur; yine  dal harfi (د) telaffuz edilmez.   Hestend هستند yerine hesten هستن


k)   Başta bulunan uzun elifler “û” sesine dönüşür.

Örneğin: âmedîd آمديد yerine ûmedîn اومدين  (sondaki d sesinin n’ye dönüşmesine de dikkat! b) maddesine bakınız!)

l)   Bazı kelimelerde harf atıldığı gibi kelimenin telaffuzu da değişebilir.

Örneğin: berâyitân برايتان (sizin için) yerine berâtun براتون

m)   Hem هم edatındaki “he” harfi atılarak kendisinden önceki kelimeye bağlanır.
Örneğin: ânhem آنهم yerine unem اونم

n)   Kelimenin sonundaki sakin “ra” ve “kef” harfleri düşebilir.
Örneğin:  yek (يك) yerine ye eger اگر) ) yerine ege     
Klasik eserlerde ise eger اگر kelimesinden elifin atılarak (گر) ger diye kullanım mevcuttur.

o)   Bazı kelimelerin ve kelime gruplarının telaffuzları o kadar değişir ki bu farklılıkların
anlaşıması zamana bağlıdır.
Örneğin: çeşmhâyem-râ جشمهايم را (gözlerimi) yerine çeşâmu چشامو
               lebhâyişan-râ لبهايشان را (dudakları) yerine lebâşunu لباشونو

    ö) Fethalı bir harften sonra sakin bir “kâf” harfi ق gelirse, bu harf “hı” خ ya dönüşür.
Hatta ق harfinden sonra “te” ت bulunursa, bu harf de düşebilir.
Örneğin:  ânvakt آنوقت yerine unvaht اونوخت ve unvah 

Not-1:  گوهرهای گزیده ( Govherhâ-yı Gozîde ) Seçkin İnciler adlı bölümde (ekler) bu dersimizde 1288 – 1340 yılları arasında yaşamış olan ve vahdet-i vücud düşüncesini benimsemiş olan sufilerden olan Mahmud Şebisterî'nin Gulşen-i Râz adlı 'Gizli Çiçek Bahçesi'nde  ufak bir gezintiye çıkıyoruz: bahçenin başından da sonundan da 9'ar adım. Ârif olan ne dediğimi anladıGülümseme
Gülşen-i Râz adlı eserde Şebisteri, vahdet-i vücud hakkında soruları cevaplandırır, eser 1000 küsur beyittir.

Dersleri takip eden bütün okuyucu arkadaşların bayramını tebrik ederim.
Ekte ayrıca bir tebrik kartınız var Gülümseme (Metin: Îd-i Seîd-i Fıtr Mubârek Bâd Mutlu Ramazan Bayramınız Mübarek Olsun!)

**********************خدا حافظ(Hoda Hafız)**************************
« Son Düzenleme: Aralık 04, 2013, 05:28:46 ÖS Gönderen: anemone » Logged
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #63 : Aralık 04, 2013, 07:10:32 ÖS »

درس چهل و نهم (Ders-i Çihil u Nohom)

Kırk dokuzuncu Ders

***Dil Bilgisi***

*  Nezaket Dili


Bu konuyu Lambton'un Persian Grammar adlı eserinden özetleyeceğiz.

Nezaket, resmi sohbetlerde belirli saygı kelimelerinin ve öbeklerinin kullanılmasını gerekli kılar. Ayrıca saygı duyulan kişi için tekil şahıslar yerine çoğul şahıslar kullanılır. (خوش آمدید) Hoşgeldiniz sözü bunun en büyük ve en yaygın örneğidir.

1- Ben (من) demek yerine (بنده) hizmetçiniz/köleniz anlamında bende'niz kelimesi kullanılır. TV de eskiden çokça rastlardık bu ifadeye ve ben-deniz demelerini galiba çoğumuz anlamazdık. Deniz nerden çıktı öyle değil mi? Kahkaha

2- Benzer bir şekilde de siz (شما) demek yerine de  (سرکار) serkâr/(işin başında olup emreden) patron-şef-amir kullanılır.

3- Hazretleri/Ekselansları anlamında yüksek rütbeli kişilere hitaben ise (جناب) cenab kelimesi kullanılır.

جناب نخست وزیر (Cenab-ı Nehost Vezir - Başbakan hazretleri) gibi

4- Türkçemizde olduğu gibi makam-mevki itibariyle hürmet edilen, saygı duyulan kişiler sözkonusu olunca demek/söylemek (گفتن) fiilleri yerine buyurmak/ferman-emir buyurmak (فرمودن) tercih edilir. Birleşik fiillerde de yapmak (کردن) yerine buyurmak yine kullanılır. tayin buyurmak (تعیین کردن- belirlemek) gibi.

5- Dilekçelerde bizde olduğu gibi söylemek (گفتن) yerine üst makamlara hitaben arz etmek (عرض کردن) fiilinin kullanılması beklenir.

6- Önemli, hürmet duyulan mevki sahibi kişiler hakkında da bir yere gelmeleri veya bir yerde olmalarına binaen (تشریف آوردن) 'şeref vermek' (تشریف داشتن) 'şereflendiriyor' gibi fiiller kullanılır. Buna karşılık hürmet duyulan birinden gelen daveti kabul edip de icabet etme anlamında 'şeref duyarım/şerefyab (şeref-bulan) olurum' anlamında (شرفیاب شدن) kullanılır. Ancak bu fiilin kullanımı sadece 1. tekil şahsa (konuşan kişiye) özeldir.

7- Birinden birşey rica ederken kullandığımız bi zahmet (بی زحمت) ifadesi aynıyla Farsça'dan bize geçmiştir. Zahmet olmazsa/olmasın diye tercüme edilebilir.

8- Bir işi halleden, bir iyilikte bulunan kişiye de bizdeki 'ellerin dert görmesin/ellerine sağlık!' misali (دست شما درد نکند) yani 'ellerin sana dert/sıkıntı vermesin' sözü kulllanılır.

9- Başım gözüm üstüne karşılığı olarak da Farsça'da sadece 'Gözüm üstüne' (چشم) denilir bir emir/rica karşılığında.

10- 'Gözümüz aydın' (چشم ما روشن) sözü de belli bir süre için gözden ırak, yolculukta olan kişileri görünce söylenir.

11- Modern dilde 'pardon', maalesef birçok kez uzağında kaldığımız Türkçemizde ise 'bağışlayınız' ifadelerine denk olarak da Farsça'da (ببخشید) kullanılır. Buna karşılık olarak da bizim ne yazık ki kullanmadığımız (خدا ببخشید) 'Allah (hatalarını) bağışlasın' kullanılır.

12- Bizdeki hayırlı sabahlara (Günaydın değil!) mukabil kullanılan (صبح شما بخیر) 'Sabahınız hayrolsun!' ifadesine cevaben  (عاقبت شما بخیر) 'Sonunuz hayrolsun' duasi yapılır.Niğde'deki köyümdeki yaşlı nesilden bu sözü 'Akıbetimiz hayrolsun!' şeklinde 'bize yapılan bir dua olarak' çocukken çokça duyardım:) Yeni nesil olarak maalesef bu derinlikten daha doğrusu yücelikten çok uzağız günlük yaşamda maalesef.

13- Misafir bir yerden ayrılmazdan evvel müsaade buyurursanız anlamında ayılmak için (مرخص ميفرمائيد) 'murahhas mifermaîd' -  veya  (اجازه ميفرمائيد) 'icaze mifermaîd' diyerek izin alır. Ev sahibi ise bizdeki 'daha erken' ifadesine mukabil (زود است) '(Vakit/Saat) erkendir.' der. Bu sözün akabinde misafirlerin biraz daha/birkaç dakika daha oturması adettendir. Misafir ayrılırken de (زحمت دادم) 'Zahmet verdim' derler; Ev sahibi ise aynı nezakette (زحمت كشيديد) 'Zahmeti çekip aldınız!' der. Ev sahibi önce söylemişse bu sözü misafir, cevaben (زحمت دادم) 'Zahmet verdim' der.



Not:  گوهرهای گزیده ( Govherhâ-yı Gozîde ) Seçkin İnciler adlı bölümde (ekler) Nizamî Gencevî (v. 1209) 'nin Leyla u Mecnun adlı eserinde oğlu Muhammed'e nasihat ettiği şiirinin yirmi (ilk onyedi ve son üç) beyite ulaşabilirsiniz. Azerbaycanın ve İranın büyük şairinin daha 14 yaşındaki oğluna ne dediğini merak etmiyor musunuz? Gülümseme

**********************خدا حافظ(Hoda Hafız)**************************
Logged
intibah
intibah
Altın Üye


Karma: 8
Online Online

Mesaj Sayısı: 1002



WWW
« Yanıtla #64 : Aralık 11, 2013, 08:07:06 ÖS »

Hocam ellerinize, yüreğinize sağlık.
Logged

Moderatörlük için Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap e posta-msn adresinden bana ulaşabilirsiniz.
**************************
dildostu
Yeni Üye
*

Karma: 0
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 3


« Yanıtla #65 : Aralık 15, 2013, 09:50:09 ÖÖ »

Gerçekten harika dersler niye bitirmiyorsunuz emeğinize sağlık  دست شما درد نکند.      خیلی خیلی خوبه ممنونم
Logged
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #66 : Aralık 27, 2013, 09:04:30 ÖS »

başta intibah ve dildostu olmak üzere derslere ilgi gösterip iyi dilek ve dualarını esirgemeyen okuyucularıma teşekkür ederim.

dildostu'na not Gülümseme Dersleri 52. dersle hitama erdirmeyi düşünüyorum. İşlerimin/okul hayatımın yoğunluğu dolayısıyla muhtemelen şubat ayında son dersi yayınlayacağım; inşaallah.

Ayrıca burada aklıma gelmişken üye olmayan arkadaşların derslerin eklerine ulaşamadıklarını da hatırlatayım.
Logged
dildostu
Yeni Üye
*

Karma: 0
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 3


« Yanıtla #67 : Ocak 25, 2014, 10:36:08 ÖS »

Hocam gerçekten çok güzel bir ders oldu ellerinize yüreğinize sağlık Gülümseme birde pdf olaydı bu dersler yazıcıdan alıp kitap yapmak istiyordum.......
Logged
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #68 : Şubat 21, 2014, 03:20:23 ÖS »

درس پنجاهم (Ders-i Pencahom)

Ellinci Ders

***Dil Bilgisi***

*  Birleşik Fiiller

Birleşik fiiller, basit fiile bir ismin, sıfatın, zarfın veya edat öbeğinin yanyana gelmesiyle oluşur.

Birleşik fiillerde genellikle kullanılan fiiller şunlardır:

کردن  کن (kerden/kon - yapmak/etmek)
نمودن  نما (nemûden/nemâ - göstermek)
داشتن  دار (dâşten/dâr - sahip olmak)
دادن  ده (dâden/dâr - vermek)
زدن  زن (zeden/zen - vurmak)
شدن  شو (şoden/şev veya şo - (sonradan) olmak)
گشتن  گرد (geşten/gerd - (sonradan) olmak)
خوردن  خور (horden/hor- yemek)
آمندن  آی (âmeden/â(y) - gelmek)
کشیدن  کش (keşîden/keş - çekmek)
افتادن  افت (uftâden/uft - düşmek)
گرفتن  گرفت (giriften/girift - almak/tutmak)
یافتن  یاب (yâften/yâb- bulmak)
بردن  بر (borden/ber- alıp götür)



1) İSİM + BASiT FiiL

گوش دادن veya گوش کردن (kulak vermek, dinlemek, itaat etmek)
دمبال افتادن (peşine düşmek, دنبال : kuyruk)
چانه زدن (pazarlık yapmak, چانه: çene)
آتش زدن (ateş yakmak)
زمین خوردن (düşmek yani yeri öpmek Gülümseme
سوگند خوردن (yemin etmek, سوگند : yemin)
رنج کشیدن (çile çekmek)
راه افتادن (yola düşmek/koyulmak)
یخ بستن (buz tutmak)
نماز گذاشتن  (namaz kılmak)

2) SIFAT + BASiT FiiL

باز açık
باز کردن  açmak
پسند  pesend yani beğenilen
پسند آمدن üzerinde anlaşılabilecek olmak, kabul edilebilecek
دور افتادن tam kelime anlamı 'uzağa düşmek', ayrılmak

3) EDAT veya ZARF + BASiT FiiL

باز tekrar yine
باز آمدن geri gelmek, tekrar gelmek  (tövbe etmek kastedilebilir.)
Mevlana Hazretlerine atfedilen ama onun olmadığı da dile getirilen ve YANLIŞ tercüme edilen 'Gel, ne olursan ol' beyti aslında şöyledir:

باز آی باز آی هر آنچه هستی باز آی... گر کافر و گبر و بت پرستی باز آی (Baz ây Baz ây her ânçi hestî bâz ây
                                                                      Ger Kafir u gebr u butperesti bâz ây)

Yani 'Geri gel geri gel her ne isen geri gel
       Eğer kafir, mecusi veya putperest biriysen de geri gel!' Yani tevbe et ve fıtratındaki tevhide dön diye sesleniliyor.

بر üzerinde, üzerine, yukarısında, yukarıya

برخاستن doğmak, yükselmek, kalkmak
برگشتن dönmek

پیش ön, ileri

پیش افتادن öne geçmek, önüne düşmek, öncülük yapmak

در içinde, tamamlanma ya da tamamıyla anlamı da verir.

در آموختن tastamam/adam gibi:) öğrenme
در گذشتن dünyadan geçip gidip ölmek veya hatadan geçip affetmek
در ماندن tamamıyla maldan yoksun olmak, yardıma muhtaç olmak

فرا  veya فراز  fera   veya feraz - arka, tekrar, geri anlamlarında olup fiilin anlamını pekiştirmek için de kullanılabilir.

فرا آمدن gelmek
فرا رفتن gitmek
فراز آمدن yaklaşmak, girmek
فراز دادن geri vermek

فرو   veya  فرود foru veya forud aşağı anlamında olup yine pekiştirme amacıyla kullanılabilir.

فرود آمدن aşağıya inmek, arabadan inmek
فرو رفتن batmak, aşağı gitmek
فرو نشستن oturmak

4) EDAT ÖBEĞİ + BASiT FiiL

بجا آوردن  yerine getirmek
بسر آمدن   başa gelmek
از بین رفتن  ortadan kaybolmak
در بر گرفتن bağrına basmak, kucaklamak  بر ber aynı zamanda göğüs, bağır anlamındadır.
در میان نهادن ortaya koymak/atmak, öne sürmek

5) ARAPÇA İSİM + BASiT FiiL

فکر کردن  fikr kerden - düşünmek
صبر کردن sabr kerden- sabretmek
تعجب کردن teaccüp kerden - şaşırmak, taaccüp etmek
جرأت داشتن cur'et daşten - cüret etmek
عیب گرفتن ayb giriften - ayıplamak, ayıp bulmak
عذر خواستن ozr hâsten - özür dilemek
غم خورن gam horden - gam yemek, üzülmek


6) ARAPÇA  SIFAT-FİİL (ORTAÇ) + BASiT FiiL

مغلوب کردن mağlub kerden - mağlup etmek
منصرف کردن munsarif kerden - caydırmak, vazgeçirmek
متحیر کردن mutehayyir kerden - şaşırtmak
غالب آمدن  galip âmeden - galip gelmek, fethetmek

7) ARAPÇA  SIFAT + BASiT FiiL

اسیر گرفتن esir giriften - esir almak
مریض شدن meriz şoden - hasta olmak

8 ) ARAPÇA İSİM VE FARSÇA EDAT + BASiT FiiL

باتمام رساندن biitmam resânden - tamamlamak, bitirmek
بوجود آوردن bivucud âverden - meydana getirmek, ortaya koymak
بخاطر آوردن bihatır âverden - aklına getirmek, hatırlamak

Edilgen çatılı fiiller ise genellikle شدن yardımcı fiiliyle yapılır.

اعلام کردن      اعلام شدن  duyurmak/duyurulmak
راضی کردن    راضی شدن  razı etmek/razı olmak
اسیر کردن      اسیر شدن   esir etmek/esir olmak

Fiil kip ekleri birleşik fiilde basit fiile bitişir.

بر میگردم     فکر نمیکنم   gibi

بر باز وا ور در gibi ön ekleri alan birleşik fiillerin fiil kısmına emir vs kiplerinde ب be öneki birleşmez.

بر گرد  ber gerd - dön gibi

İyelik ekleri ise birleşik fiillerin fiil olmayan kısmına bitiştirilir.

بیرونش  کردم  Birun-eş kerdem  Onu dışarı kapattım/tersine çevirdim.
 خبرشان کرد  Haber-eşan kerd. Onları bilgilendirdi/haberdar etti.
برش گرداندم   Ber-eş gerdândem. Onu dönderdim/onun dönmesini sağladım.


Not:  گوهرهای گزیده ( Govherhâ-yı Gozîde ) Seçkin İnciler adlı bölümde (ekler) Hakim Senaî'nin (v. 1140) 'nin güzel bir şiiriyle karşılaşacaksınız.

**********************خدا حافظ(Hoda Hafız)**************************
Logged
intibah
intibah
Altın Üye


Karma: 8
Online Online

Mesaj Sayısı: 1002



WWW
« Yanıtla #69 : Şubat 22, 2014, 05:08:43 ÖS »

anemone hocam teşekkürler. Müsait olduğunuz sürece derslerin devamını bekliyoruz.
Logged

Moderatörlük için Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap e posta-msn adresinden bana ulaşabilirsiniz.
**************************
dildostu
Yeni Üye
*

Karma: 0
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 3


« Yanıtla #70 : Mart 10, 2014, 05:55:48 ÖS »

Hocam büyük bir ümitle dersleri pdf dosyası olarak bekliyorum ...zahmet olmazsa tabii ama büyük bir iyilik yapmış olursunuz
Logged
anemone
Üye
**

Karma: 16
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 55


« Yanıtla #71 : Nisan 18, 2014, 05:47:06 ÖS »

درس پنج و یکم (Ders-i Penc u Yekom)

Elli birinci Ders

***Dil Bilgisi***

*  Edatlar ve Fiillerle Kullanımı

Dersimizin müdâvimlerinin hatırlayacağı gibi edat konusuna daha önce (bkz. 38. ders) genel olarak değinmiştik. Bu derste ise edatları tamlamada yer alışına/almayışına göre ikiye ayıracağız ve basit veya birleşik fiillerle kullanımlarına örnekler vereceğiz.

 Farsça'da edatlar iki gruba ayrılabilir: tamlama (izafe) içinde yer alanlar ve tamlama içinde yer almayanlar.

Önce biz olumsuzdan başlayalım:)

1) Tamlama  içinde YER ALMAYAN Edatlar:

a)   از  ayrılma, uzaklaşma, türeme, kaynak/sebep bildirme işlevi gören ingilizce’deki genelde ‘of ve bazen de through’ nun anlamina sahip bu edatın kullanıldığı fiillere örnek şunları verebiliriz:

استفاده کردن   از     istifade kerden ez... den faydalanmak

استمداد کردن  از   istimdad kerden ez...den yardım dilemek

پرسیدن  از porsîden ez...den sormak

ترسیدن  از tersîden ez...den korkmak (amiyane tabirle tırsmak:)

گذشتن  از  gozeşten ez...den/yanından/içinden geçip gitmek

پرهیز   کردن  از perhiz kerden ez...den kaçınmak

جلوگیری کردن  از celûgîri kerden ez...önünü almak, engellemek

خبر   داشتن  از haber daşten ez...den haber/bilgi almak

عبارت بودن  از ibaret buden ez...den ibaret olmak/oluşmak

مسرور گشتن  از mesrur geşten ez...den dolayı sevinçli olmak/sevinmek

از آمدن    âmeden ez..den gelmek

محروم بودن (ماندن)  از mahrum bûden/mânden ez...den mahrum olmak/kalmak


b) با   beraberlik, birliktelik bildiren bu edatın birlikte kullanıldığı örnek fiiller:


مشورت کردن      Meşveret  kerden  -  -e  danışmak / ile istişare etmek

ارتباط داشتن   İrtibat dâşten   - ...ile ilişkisi/irtibatı/bağlantısı olmak

آشنا بودن    aşina bûden ... ile tanışmak, birbirini tanıyor olmak

حرف زدن  harf zeden ... ile konuşmak/ sohbet etmek/ iki lafın belini kırmak Gülümseme

خوب بودن hob bûden... ile arası iyi olmak, iyi geçinmek

مخالف بودن   muhalif bûden ... e karşı/muhalif olmak

c) بر   ber    genel olarak  üzerine veya yönelme (-e/a) anlamı verir.

اعتماد کردن   itimad kerden ... –e  güvenmek/itimat etmek

افزودن   efzûden  ... (önceki miktarın üzerine) artmak, ziyadeleşmek

بر خوردن  ber horden ... ile buluşmak

تاختن   tâhten...(düşman) üzerine saldırmak/atağa geçmek

روا بودن  revâ bûden...e  revâ (müsaade edilmiş) olmak

غالب آمدن   ğalib âmeden...e galip gelmek/-i  yenmek

ریختن rihten...üzerine dökmek/üşüşmek-düşmek

کمر بستن kemer besten...kemerini bağlamak yani bir iş için hazırlanmak/harekete geçmek

مستولی گشتن  mustevlî geşten...üzerine egemen olmak/üstüne çıkmak/bastırmak

d) به  Yönelme başta olmak üzere birçok anlamı barındırır. Örnek fiiller:

احتیاج داشتن  ihtiyac dâşten..e  ihtiyacı olmak/gereksinim duymak

ارسال داشتن   irsal dâşten...e göndermek/yollamak

اعتراض کردن  itiraz kerden...e itiraz etmek/karşı çıkmak

اعتماد  کردن itimad kerden...e güvenmek/dayanmak

ایمان آوردن  (داشتن)  iman âverden/daşten ...e inanmak/iman etmek

بسته بودن  beste bûden-(birşey sebebiyle)...e bağlı olmak/bir hususta ...e bel bağlamak

رسیدن residen ....e  ulaşmak/vasıl olmak/varmak

فروختن  furuhten...(birşeyi) birine satmak

شبیه بودن  şebih bûden...e  benzer olmak/benzemek

قایل بودن  kayil bûden... ( bşi kabul edip) ona razı olmak

Niğde’de bizim köyde halk arasında ‘Gayıl olmak’ Gülümseme fiili bir anlaşmaya, paylaşıma, işe razı olmak anlamında kullanılmaktadır.

کشیدن keşiden..bir gruba/topluluğa vs. liderlik/önderlik yapm., başı çekm./ile sonuçlanmak

کمک کردن  komek kerden...e yardım etmek

گفتن goften...birine (birşey) söylemek

مایل بودن mayil bûden ...e eğilimli/gönlü yatkın olmak/meyletmek

2) Tamlama  içinde YER ALAN Edatlar:

a) بدون  bidûn  (Arapça’dan ödünç alınmış bir edattır:) – ... olmaksızın/olmadan

b) برابر  beraber – ...ile birlikte

c) بهر     از  بهد    behr veya ez behr  ... için

d) بیرون  birun -  dışarı  ...nın dışarısı(nda)/dış tarafı(nda)

e) پس          در   پس  pes ve der pes  - ...nin arkası(nda)

f)   در    پشت     از   پشت      پشت  poşt ve der poşt – ...nın arkası(nda)  ez poşt  - arkadan

g)   در    پیش    پیش pîş  ve der pîş  - ...nin önü(nde)

h) دم dem -  ...de/ucu(nda)  Mesela ‘دم در ایستاد ’ Dem-i der îstâd - Kapıda durdu.

i) دنبال  donbal - ....nin kuyruğu(nda:) arkası(nda), peşinde (دنبال او گشتیم) Donbal-i û geştîm. Peşinden gittik. (Onu aradık anlamında.)

j) زیر  در  زیر   zîr  ve der zîr  ...nin altı(nda)

k) سر   ser ... nin başı(nda)/üzeri(nde)

(سر میز مینشستیم ) Ser-i mîz mineşestîm. – Masanın başında/etrafında oturuyorduk.

l) کنار    بر   کنار    kenar ve ber kenar  ....nın yanı(nda);  لب    leb, dudak anlamında ise ...nın ucu(nda), kıyısı(nda) demektir. لب   دریا  leb-i derya ...deniz kıyısı(nda)

m) گرد  gird – ...nın çevresi(nde), etrafı(nda)
 
n) در باره  der bare-i ... hakkında/ile ilgili

o)   در   میان     از   میان    میان miyan/ der miyan...nın arası(nda)/ortası(nda).Ez miyan...arasından

p) نزد      در  نزد     از   نزد    nezd/ der nezd...nin yanı(nda)/yakını(nda). Ez nezd...den/nin önünde
نزدیک  ise ...nin yanı anlamındadır.

r)          بالای               بالا bâlâ (yı)...nın yukarısı/üstü Osmanlıca metinlerde çok geçer; aşina olanlar vardır.

s) پا     پای     pâ (yı) ...nın ayağında/dibinde/alt kısmında

t)    در   پی         از     پی      پی  pey (i) ....nın akabi(nde)/ardı sıra/peşi(nde)
                            der pey (i) ...nın akabinde/devamında

u) تو     توی      to (yi) ...nin içine/...de/...in içinde

v)  جای     جا       câ (yi) ...nin yeri      بجا (becâ) yerine.  Karşılıklı memur atamalarını ifade etmek için kullanılan (بجایش) becayiş kelimesi de birbirinin yerine koymak anlamında buradan türetilmektedir.

y) رو       روی      rû (yi) ...nin yüzü, üzeri/üstü از  رو      ez rû ...nin üzerinden, yüzeyinden
رو برو    rû-be-rû  yüzyüze/karşı karşıya.

z)    سوی      سو sû (yi) ...e doğru  بسو     besû (yi)..e doğru/karşı. از   سو      ez sû (yi)...nin yönünden/tarafından (ayrılma ifade eder.)


Not1: 30 Nisan 2014 tarihinde zamanların ve kiplerin özet çekimini yapacağımız ve İran edebiyatının klasik dönem son büyük söz ustasından alıntıyı sunacağımız 52. ders ile inşaallah Farsça öğrenelim dersini bitirip ‘eh az çok Farsça öğrendik artık! Gülümseme ’ diyeceğiz.

Not2:  گوهرهای گزیده ( Govherhâ-yı Gozîde ) Seçkin İnciler adlı bölümde (ekler) Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr adlı meşhur eserinden üç adet şiirle karşılaşacaksınız.

Dildostu'ma not: Dersler pdf halinde bende de mevcut değil. Bilgi anlamında İstifade için dersleri bu siteden kopyalayıp word üzerinden pdf'e çevirebilirsiniz. Son dersi de beklemenizi öneririm. Dersler bitince pdf haline getirdiğinizde derslerin pdfini sizden rica ederim.Anlaştık ? Gülümseme

*****************خدا حافظ(Hoda Hafız)*******************
« Son Düzenleme: Nisan 19, 2014, 03:27:56 ÖÖ Gönderen: anemone » Logged
Sayfa: 1 ... 3 4 [5]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Edebiyatımız Öğretmen Forum Öğretmenler Portalı Edebiyat Forum Bilge Öğretmen Türk Dili ve Edebiyatı Mehmet Akif Ersoy Kitap Yurdum Dinlence Türküseveriz.biz Oyundakal Seyredal Eksiksiz

Bilge Öğretmen Eğitim Siteleri
MySQL ile Güçlendirildi PHP ile Güçlendirildi Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2006, Simple Machines XHTML 1.0 Geçerli! CSS Geçerli!